राज्यस्तरीय नवोदय परीक्षा EVS

Learning With Smartness Test Series

🏆 Certificate Test

उतारा वाचा 1 ते 5 प्रश्नांची उत्तरे द्या

जलचक्र (Water Cycle) जलचक्र ही निसर्गातील एक अत्यंत महत्त्वाची आणि सतत चालणारी प्रक्रिया आहे. सूर्याच्या उष्णतेमुळे समुद्र, नद्या, तलाव आणि महासागरांमधील पाण्याचे बाष्पीभवन (Evaporation) होते, म्हणजे पाण्याचे वाफेत रूपांतर होते. ही वाफ हलकी असल्याने आकाशात वर जाते. उंचावर तापमान कमी असल्याने या वाफेचे पुन्हा बारीक थेंबात रूपांतर होते, या प्रक्रियेला सांद्रीभवन (Condensation) म्हणतात. या थेंबांपासून ढग तयार होतात. ढगांमधील पाण्याचे थेंब जड झाल्यावर ते पावसाच्या किंवा बर्फाच्या रूपात जमिनीवर पडतात, याला पर्जन्य (Precipitation) म्हणतात. पावसाचे हे पाणी नद्यांमधून पुन्हा समुद्राला जाऊन मिळते, याला संकलन (Collection) म्हणतात. पृथ्वीवरील एकूण पाण्यापैकी सुमारे 97 टक्के पाणी महासागरांमध्ये (खारे पाणी) आहे आणि केवळ 3 टक्के पाणी गोड्या स्वरूपात उपलब्ध आहे. जलचक्रामुळे पृथ्वीवरील पाण्याचे संतुलन टिकून राहते.

Q1. सूर्याच्या उष्णतेमुळे पाण्याचे वाफेत रूपांतर होण्याच्या प्रक्रियेला काय म्हणतात?

Q2. ढग तयार होण्याची प्रक्रिया प्रामुख्याने कोणत्या क्रियेमुळे घडते?

Q3. ढगांतून पाऊस किंवा बर्फ स्वरूपात पाणी जमिनीवर पडण्याच्या क्रियेला काय म्हणतात?

Q4. पृथ्वीवरील एकूण पाण्यापैकी सुमारे किती टक्के पाणी गोड्या स्वरूपात उपलब्ध आहे?

Q5. जलचक्रातील कोणता टप्पा पावसाचे पाणी नद्यांमार्फत पुन्हा समुद्रात जमा होण्याशी संबंधित आहे?

परिसर अभ्यास

Q6. क्षेत्रफळाच्या दृष्टीने जगामध्ये भारताचा कितवा क्रमांक लागतो?

Q7. भारताला एकूण किती देशांच्या सीमा लागून आहेत?

Q8. भारताला सर्वाधिक लांबीची सीमारेषा कोणत्या देशाची भिडली आहे?

Q9. भारत आणि चीनच्या दरम्यान असलेल्या सीमारेषेला काय म्हणतात?

Q10. आंध्र प्रदेश राज्याची नवीन राजधानी कोणती आहे?

Q11. त्रिपुरा राज्याची राजधानी कोणती आहे?

Q12. लक्षद्वीप या केंद्रशासित प्रदेशाची राजधानी कोणती आहे?

Q13. भारताचे राष्ट्रीय फूल कोणते आहे?

Q14. भारताचा राष्ट्रीय प्राणी कोणता आहे?

Q15. भारताचा राष्ट्रीय जलचर प्राणी कोणता आहे?

Q16. भारतातील सर्वात लांब नदी कोणती आहे?

Q17. क्षेत्रफळानुसार भारतातील सर्वात मोठे राज्य कोणते?

Q18. भारतातील सर्वात मोठे गोड्या पाण्याचे सरोवर कोणते?

Q19. जगातील सात आश्चर्यांपैकी एक असलेले ताजमहाल कोठे आहे?

Q20. भारतातील सर्वात उंच विटांचा मनोरा कोणता?

Q21. छत्रपती शिवाजी महाराजांची राजधानी कोणता किल्ला होता?

Q22. मुघलकालीन ऐतिहासिक वास्तू 'लाल किल्ला' कोठे आहे?

Q23. भारतातील सर्वात मोठा किल्ला कोणता?

Q24. सुंदरबन डेल्टा कोणत्या राज्यात आहे?

Q25. जगातील सर्वात तरुण वली पर्वत कोणता?

Q26. दख्खनचे पठार (Deccan Plateau) कशापासून बनले आहे?

Q27. भारतातील सर्वात मोठे वाळवंट कोणते?

Q28. भारतातील सर्वात उंच खिंडींपैकी एक 'काराकोरम खिंड' कुठे आहे?

Q29. बंगालच्या उपसागरातील भारतातील सर्वात मोठे बेटसमूह कोणते?

Q30. महाराष्ट्राचा सार्वजनिक उत्सव कोणता?

Q31. केरळचा प्रसिद्ध 'बोट रेस' शी संबंधित सण कोणता?

Q32. 'छठ पूजा' हा कोणत्या राज्याचा प्रमुख सण आहे?

Q33. पंजाबमध्ये पिकांच्या कापणीचा आनंद साजरा करण्यासाठी कोणता सण साजरा करतात?

Q34. मराठी महिन्यांनुसार 'वसंत' ऋतू कोणत्या महिन्यात येतो?

Q35. कडाक्याची थंडी कोणत्या ऋतूत असते?

Q36. हवामानशास्त्रानुसार मान्सून (पावसाळा) कोणता कालावधी मानला जातो?

Q37. जिम कॉर्बेट राष्ट्रीय उद्यान कोणत्या राज्यात आहे?

Q38. एकशिंगी गेंड्यांसाठी प्रसिद्ध असलेले 'काझीरंगा राष्ट्रीय उद्यान' कुठे आहे?

Q39. वाघ आणि बाराशिंगासाठी प्रसिद्ध असलेले 'कान्हा राष्ट्रीय उद्यान' कोणत्या राज्यात आहे?

Q40. आशियाई सिंहांचे एकमेव नैसर्गिक अधिवास असलेले राष्ट्रीय उद्यान कोणते?

Q41. मॅन्ग्रोव्ह (सुंदरी वृक्ष) आणि रॉयल बंगाल टायगरसाठी प्रसिद्ध राष्ट्रीय उद्यान कोणते?

Q42. भारतातील सर्वात जास्त साक्षरता असलेले राज्य कोणते?

Q43. भारतातील सर्वात मोठा पूल (नदीवरील) कोणता?

Q44. भारतातील सर्वात उंच धरण कोणते?

Q45. देशातील सर्वात लांबीचा राष्ट्रीय महामार्ग कोणता आहे?

Q46. कोणत्या केंद्रशासित प्रदेशातून एकही राष्ट्रीय महामार्ग जात नाही?

Q47. भारतातील सर्वात मोठे नैसर्गिक बंदर कोणते आहे?

Q48. 'दक्षिण भारताची गंगा' म्हणून कोणत्या नदीला ओळखले जाते?

Q49. खालीलपैकी कोणती नदी पश्चिमवाहिनी आहे?

Q50. गोदावरी नदीचा उगम कोठे होतो?

Q51. जगातील सर्वोच्च पर्वतशिखर कोणते आहे?

Q52. महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर कोणते आहे?

Q53. अरवली पर्वतातील सर्वोच्च शिखर कोणते आहे?

Q54. वनस्पती स्वतःचे अन्न कोणत्या प्रक्रियेतून तयार करतात?

Q55. संत्रे आणि मोसंबीमध्ये प्रामुख्याने कोणते जीवनसत्त्व असते?

Q56. आंतरराष्ट्रीय नैसर्गिक आपत्ती प्रतिबंध दिन कधी पाळला जातो?

Q57. पावसाचे प्रमाण अत्यंत कमी असल्यास किंवा नसल्यास कोणती आपत्ती निर्माण होते?

Q58. भूकंपाची तीव्रता मोजण्यासाठी कोणते उपकरण वापरतात?

Q59. काश्मीरमधील हाऊस बोट प्रामुख्याने कोणत्या सरोवरात आढळतात?

Q60. पृथ्वीच्या पृष्ठभागापैकी सुमारे किती टक्के भाग पाण्याने व्यापला आहे?

Q61. पृथ्वीवरील पाण्यापैकी गोड्या पाण्याचे (पिण्यायोग्य) प्रमाण किती टक्के आहे?

Q62. ढग तयार होण्याची प्रक्रिया कशामुळे घडते?

Q63. शरीराला त्वरित ऊर्जा देण्याचे कार्य खालीलपैकी कोण करते?

Q64. आहारात पुरेशे तंतुमय पदार्थ नसल्यास कोणता आजार होऊ शकतो?

Q65. पिष्टमय पदार्थाचा आयोडीनशी संपर्क आल्यास त्याचा रंग कसा होतो?

Q66. हाडांच्या मजबुतीसाठी कोणते खनिज आवश्यक असते?

Q67. ओला कचरा नेहमी कोणत्या रंगाच्या डब्यात टाकावा?

Q68. डासांची पैदास रोखण्यासाठी सर्वात प्रभावी उपाय कोणता?

Q69. जेवणापूर्वी हात साबणाने का धुवावेत?

Q70. मानवी श्वसनसंस्थेची सुरुवात कुठून होते?

Q71. तोंडातील लाळेमध्ये कोणता विकर (Enzyme) असतो?

Q72. मानवी शरीरात अन्नाचे पचन मुख्यत्वे कोठे होते?

Q73. मानवी लहान आतड्याची लांबी साधारणपणे किती असते?

Q74. सूर्यमालेतील आकारमानाने सर्वात मोठा ग्रह कोणता?

Q75. सूर्यापासून सर्वात लांब असलेला ग्रह कोणता?

Created by Aditya Lad · Pune, India ·