उतारा वाचा व प्रश्नांची उत्तरे द्या
निसर्ग आणि सजीव सृष्टी यांचा अत्यंत जवळचा आणि अतूट संबंध आहे. निसर्ग ही एक गुंतागुंतीची पण परिपूर्ण अशी साखळी आहे, जिच्यात प्रत्येक घटकाचे एक निश्चित कार्य असते. वनस्पती प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रियेद्वारे स्वतःचे अन्न तयार करतात आणि त्याचवेळी वातावरणातील कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेऊन सर्व सजीवांसाठी अत्यावश्यक असणारा 'प्राणवायू' (ऑक्सिजन) बाहेर सोडतात. जंगले म्हणजे केवळ झाडांची गर्दी नसून ती पाऊस पाडण्यासाठी, जमिनीची धूप थांबवण्यासाठी आणि भूजल पातळी वाढवण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
जैवविविधतेने (Biodiversity) नटलेला हा निसर्ग अनेक प्राणी, पक्षी आणि कीटकांचा अधिवास आहे. संत तुकाराम महाराजांनी "वृक्षवल्ली आम्हा सोयरी वनचरे" असे म्हणून निसर्गाशी असलेले आपले नाते स्पष्ट केले आहे. मात्र, आधुनिक काळात शहरीकरण, औद्योगिकीकरण आणि वाढत्या लोकसंख्येमुळे जंगलांची बेसुमार कत्तल होत आहे. सिमेंटची जंगले उभी राहत असल्याने नैसर्गिक अधिवास नष्ट होत आहेत. याचा परिणाम म्हणून जागतिक तापमानवाढ (Global Warming), अनियमित पाऊस आणि नैसर्गिक आपत्तींमध्ये वाढ झाली आहे. जर आपल्याला मानवाचे अस्तित्व टिकवायचे असेल, तर निसर्गाचे संवर्धन करणे आणि जास्तीत जास्त देशी झाडे लावणे हाच एकमेव पर्याय उरला आहे.